Vloerverwarming, convectoren of radiatoren — wat past bij uw warmtepomp?

Een warmtepomp is geen ketel. Een ketel maakt 80 °C en is daarmee blij; een warmtepomp werkt zo efficiënt mogelijk wanneer u zo laag mogelijke aanvoertemperatuur kunt accepteren. Dat verschil zit volledig in het afgiftesysteem.

1. De rendementscurve van een warmtepomp

Vuistregel: elke 5 °C lagere aanvoertemperatuur levert 8-10 % SCOP-winst. Voor de Altherma 4 H concreet:

2. Vloerverwarming — de gouden standaard

Een vloerverwarmingsysteem werkt op een grote oppervlakte met lage temperatuur. Het hele oppervlak straalt zachte warmte uit. Aanvoer 30-35 °C volstaat — perfect voor een warmtepomp.

Twee types:

• Inhakken (in dekvloer): nieuwe leidingen worden ingefreesd in de bestaande dekvloer. Geen vloerhoogte-verlies. Kosten: € 60-90/m² incl. werk. Levertijd: 2-3 dagen droogtijd.
• Opbouw (boven bestaande vloer): dunne mat (15-25 mm) op vloer + droogestrich-plaat erover. Voordeel: snelle installatie. Nadeel: 2-3 cm vloerhoogte erbij — let op deuren en drempels. Kosten: € 80-120/m².

Investering voor 60 m² woonkamer: € 4.000-7.000 incl. werk. Bij renovatie waarbij u tóch al de vloer eruit haalt, is inhakken een no-brainer. Diepte over voorbereidende werkzaamheden: wat heb ik naast een warmtepomp nodig.

3. LT-convectoren — de retrofit-held

Een lage-temperatuur convector werkt op 45 °C aanvoer en levert evenveel vermogen als een klassieke T11-radiator op 70 °C — door een grotere lamellen-oppervlakte en (bij ventilator-modellen) actieve luchtstroming. Twee subtypes:

• Passieve LT-radiatoren (T6, dubbele T11): grotere oppervlakte zonder ventilator. Geluidloos, geen onderhoud. Kosten € 250-450 per stuk + plaatsing. Werkt op 45-55 °C.
• Ventilator-convectoren (fan-coils): compacte unit met fluisterstille ventilator. Snelle opwarming. Werkt op 40-45 °C. Geluid: 25-35 dB op laagste stand. Kosten € 600-1.200 per stuk. Goed voor moeilijk te vervangen plekken (smalle muur).

Voor renovatie van een woonkamer met behoud van bestaande radiatorposities zijn LT-radiatoren vaak de beste mix tussen kosten (€ 300/stuk) en SCOP-winst.

4. Klassieke radiatoren — wat als ze blijven?

Bestaande T11/T22-radiatoren werken bij 55 °C aanvoer met ~50-60 % van hun nominale vermogen. Voor een goed-geïsoleerde woning (label B+) is dit vaak ruim voldoende — een radiator van 1.500 W bij 70 °C geeft nog altijd 800-900 W bij 55 °C, en uw warmtevraag is met isolatie bijna gehalveerd.

Stappenplan checken:

1. Bereken de transmissieverliezen van uw woning bij -7 °C buiten.
2. Vergelijk met de capaciteitstabel van uw bestaande radiatoren bij 55 °C aanvoer (factor 0,55 ten opzichte van 70 °C).
3. Tekortkomingen ≤ 30 %? → vervangen door T6 of LT-convector volstaat per radiator.
4. Tekortkomingen > 50 %? → vloerverwarming (begane grond) overwegen.

5. Mix-strategieën in de praktijk

De meest voorkomende NL-mix bij renovatie: vloerverwarming begane grond (open, lage-T) + bestaande of vervangen radiatoren boven (slaapkamers, badkamer). Werking:

• Beide zones zitten in dezelfde aanvoer; warmtepomp regelt op de hoogste setpoint (radiator 45-55 °C).
• Vloerverwarming-zone heeft een mengklep die de aanvoer terugbrengt naar 30-35 °C — voorkomt te warme vloer.
• SCOP zit tussen 4,0-4,5 in de praktijk.

Pro-tip: overweeg in de slaapkamers ventilator-convectoren in plaats van radiator-vervanging. Zo kunt u 's nachts de aanvoer terugbrengen tot 30 °C en alle warmte op vloer sturen — ~10 % SCOP-winst.

6. Wat met badkamer-radiatoren (handdoek-rails)?

Klassieke designradiatoren in de badkamer ("handdoek-droger") werken op 70 °C en geven daar 600-800 W. Op 50 °C komen ze nog op ~250-350 W — te weinig voor een 6-8 m² badkamer. Twee oplossingen:

• Elektrische bypass — handdoekrail wordt elektrisch verwarmd voor comfort, badkamervloer met vloerverwarming voor basis-temperatuur.
• Compacte LT-fan-coil onder de wastafel of in plafondhoek; verhult netjes en levert direct 1-1,5 kW.

7. Beslismatrix

8. Kosten-overzicht

• Vloerverwarming inhakken (60 m²): € 4.000-5.500
• Vloerverwarming opbouw (60 m²): € 5.500-7.500
• T6-radiator (woonkamer-formaat): € 250-450 + plaatsing € 80-120
• LT-convector (fan-coil): € 600-1.200 + plaatsing € 200-300
• Mengklep voor vloerverwarming-zone: € 350-500 incl. plaatsing

Voor een typische tussenwoning komt afgifte-renovatie uit op € 6.000-9.000 incl. werk. Door de SCOP-winst (van 3,7 naar 4,5) bespaart u circa € 250-350/jaar op stroom, terugverdientijd dus 18-30 jaar puur op energiebesparing — maar u krijgt ook fors comfortverbetering en verkoopwaarde van de woning.

Lees ook hoe de keuze samenhangt met de capaciteit van de warmtepomp in onze Altherma 4 H per capaciteit gids.

Veelgestelde vragen

Warmtepomp met vloerverwarming

Vloerverwarming is heel geschikt voor verwarmen op lage temperatuur: het systeem werkt meestal met water van ongeveer 40 graden, en bij sommige vloerbedekking volstaat 30 graden.^[A1] Bij 35 °C aanvoer geeft Daikin de Altherma 4 H een SCOP van 4,96 tot 5,15, afhankelijk van het vermogen.^[A5]

Moet u vloerverwarming hebben voor een warmtepomp?

Nee. Van de 25 woningen waarvoor bij ons een Daikin Altherma 4 H-opdracht is getekend, ging de warmtepomp in 21 op de bestaande radiatoren of vloerverwarming, zonder nieuwe afgifte; nieuwe vloerverwarming hebben wij in geen van die woningen aangelegd.^[A4] Wanneer radiatoren volstaan en wat een radiator bij 55 °C nog geeft, leest u op warmtepomp met radiatoren.

Bestaande vloerverwarming aansluiten op een warmtepomp

Een bestaande vloerverwarming is al een afgifte voor lage temperatuur. Of hij genoeg warmte geeft, hangt vooral af van de afstand tussen de leidingen (bij 10 cm geeft hij zo'n 35 % meer dan bij 20 cm) en van de isolatie onder de vloer, waarvoor Milieu Centraal Rc 5 of meer aanhoudt.^[A1]

De vloer mag niet warmer worden dan 29 graden, in de badkamer 33 graden; de watertemperatuur is daarom maximaal 45 graden.^[A1] In een grote ruimte zoals de woonkamer zorgt een pomp met thermostaat dat het water niet te warm de vloer in gaat.^[A1]

Vloerverwarming beneden, radiatoren boven

Voor een huis met twee afgiftezones noemt Daikin bij de Altherma 4 H een bi-zonekit als accessoire.^[A3] Het vermogen van de warmtepomp volgt uit het warmteverlies van het hele huis, niet uit het afgiftesysteem; de Altherma 4 H is er van 4 tot 14 kW.^[A3]

's Nachts, en elektrische vloerverwarming

Vloerverwarming warmt (veel) trager op dan radiatoren en convectoren; daarom kunt u de temperatuur 's nachts beter niet verlagen.^[A1] Elektrische of infrarood vloerverwarming is volgens Milieu Centraal niet energiezuinig: alleen vloerverwarming waar warm water door stroomt, is zuinig.^[A1] Een infraroodpaneel noemt Milieu Centraal wel een zuinige bijverwarming voor één plek, zoals een bureau of de badkamer.^[A2]

Radiatoren waterzijdig inregelen

Stapt u over op een warmtepomp, dan is waterzijdig inregelen volgens Milieu Centraal verplicht, net als wanneer de cv-ketel wordt vervangen.^[A2] Het is ook verstandig bij nieuwe radiatoren, of als een radiator niet goed warm wordt.^[A2] Bij een lagere watertemperatuur moet er meer water door de verwarming stromen; bij dunne leidingen lukt dat niet altijd, u hoort dan stromingsgeluiden, en soms zijn dikkere leidingen nodig.^[A2]

Radiatorfolie en radiatorventilatoren naast elkaar: radiatorventilator of radiatorfolie. Thermostaatknoppen en de thermostaat bij een warmtepomp: slimme thermostaat en warmtepomp. De convectoren die wij plaatsen: warmtepomp convectoren van Daikin.