Op iedere warmtepomp-folder ziet u getallen als "COP 4,8" of "SCOP 4,2". Wat zegt dat? Veel — als u weet hoe deze cijfers tot stand komen. Op deze pagina leggen wij de meetnormen, de invloed van uw eigen woning en de praktische betekenis voor uw stroomrekening uit.
Wilt u zien hoe fabrikanten met deze cijfers cherry-picken? Lees onze marketing-vs-praktijk analyse.
Wat is het verschil tussen SCOP en COP?
COP (Coefficient of Performance) is het rendement op één meetmoment: bij COP 4 levert 1 kWh stroom vier kWh warmte. SCOP (Seasonal COP) is het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen, gemeten volgens EN 14825 en gewogen naar het Nederlandse klimaat (zone A). Vergelijk warmtepompen daarom altijd op SCOP, niet op COP.
1. COP — een momentopname
De Coefficient of Performance is een verhouding: hoeveel warmte (kWh thermisch) krijgt u uit hoeveel stroom (kWh elektrisch). Een COP van 4 betekent: 1 kWh stroom in → 4 kWh warmte uit. De andere 3 kWh komen gratis uit de buitenlucht.
Het probleem met COP: het is een momentopname op één temperatuur. Vaak wordt geadverteerd onder ideale omstandigheden (bijv. A7/W35 = buiten 7 °C, watertemperatuur 35 °C) waar de COP hoog uitvalt. Bij koudere lucht of hogere watertemperatuur zakt de COP fors. Daarom werd SCOP geïntroduceerd.
2. SCOP — de eerlijke jaarprestatie
De Seasonal Coefficient of Performance is het gemiddelde rendement over een heel verwarmingsseizoen. De norm EN 14825 meet de warmtepomp op vier verschillende buitentemperaturen en deellast-niveaus, en weegt deze met de frequentie waarmee die condities voorkomen in een Europees klimaatprofiel.
Klimaatzones in EN 14825:
- Zone A (Average): Straatsburg-profiel — geldt voor Nederland en België. Referentie buitentemperatuur −10 °C.
- Zone W (Warmer): Athene-profiel — voor Zuid-Europa.
- Zone C (Colder): Helsinki-profiel — voor Scandinavië.
Belangrijk: vergelijk altijd de SCOP voor zone A, en altijd bij dezelfde aanvoertemperatuur (35 °C of 55 °C).
Warmtepompen vergelijken op SCOP bij 35 °C en 55 °C
COP vs. SCOP — de kernverschillen
| Kenmerk | COP | SCOP |
|---|---|---|
| Meet | Eén meetmoment (bijv. A7/W35) | Heel verwarmingsseizoen |
| Meetnorm | EN 14511 | EN 14825 |
| Deellast & klimaat verrekend | Nee | Ja (zone A voor NL) |
| Bruikbaar om te vergelijken | Beperkt | Ja — eerlijke maatstaf |
| Bepaalt energielabel | Nee | Ja (A+++ tot D) |
Meetnormen: EN 14511 (COP, momentopname) en EN 14825 (SCOP, seizoensgemiddelde). Zie de bronnenlijst onderaan.
3. Hoe wordt de meting uitgevoerd?
Een geaccrediteerd laboratorium plaatst de warmtepomp in een klimaatkamer en meet bij vier omstandigheden[2]:
| Punt | Buitentemperatuur | Deellast | Weging zone A |
|---|---|---|---|
| A | -7 °C | 88 % | 22 % |
| B | +2 °C | 54 % | 29 % |
| C | +7 °C | 35 % | 31 % |
| D | +12 °C | 15 % | 18 % |
De gewogen som van de kWh-warmte gedeeld door de gewogen som van de kWh-stroom geeft de SCOP. Dit getal vormt de basis voor het ErP-energielabel (A+++ tot D).
4. SCOP van de Daikin Altherma 4 H
Hieronder visueel — de COP-curve over de hele Nederlandse buitentemperatuur-range, met de EN 14825 testpunten A (−7 °C) en C (+7 °C) gemarkeerd op de 35 °C-aanvoerlijn:
| Capaciteit | SCOP @ 35 °C | SCOP @ 55 °C | Energielabel |
|---|---|---|---|
| 4 kW | 5,03 | 3,69 | A+++ |
| 6 kW | 5,05 | 3,81 | A+++ |
| 7 kW | 5,05 | 3,83 | A+++ |
| 8 kW | 5,15 | 3,94 | A+++ |
| 10 kW | 5,14 | 3,99 | A+++ |
| 12 kW | 5,14 | 4,04 | A+++ |
| 14 kW | 4,96 | 3,84 | A+++ |
EN 14825 zone A (gematigd klimaat). Bron: Daikin Altherma 4 H 2026 catalogus p.111 (compacte buitenunit, 4–7 kW) en p.113 (8–14 kW) — zie ook lib/products/specs.ts ALTHERMA_4H_CAPACITY_META.
5. Wat betekent dit voor uw stroomrekening?
Stel u verbruikte 1.500 m³ gas per jaar. Dat is ongeveer 13.200 kWh thermische warmte (1 m³ ≈ 8,8 kWh, met cv-rendement 87 %).
- Bij SCOP 3,75 (radiatoren): 13.200 / 3,75 = 3.520 kWh stroom
- Bij SCOP 4,5 (vloerverwarming): 13.200 / 4,5 = 2.933 kWh stroom
- Stroomkosten (€ 0,26/kWh[5]): tussen € 763 (vloerverwarming) en € 915 (radiatoren) per jaar
- Eerdere gaskosten (€ 1,38/m³[5] + € 361,32 vastrecht[6]): € 2.431
- → Besparing: € 1.516 – € 1.668 per jaar
Stroomverbruik berekenen voor uw eigen huis
6. SPF — de SCOP in uw eigen huis
Wat de fabrikant in een lab haalt, en wat u thuis haalt, kan verschillen. Daarom hanteren onderzoekers ook de term SPF (Seasonal Performance Factor). Dit is de werkelijk gemeten verhouding tussen kWh thermisch (afgegeven aan uw woning) en kWh elektrisch (verbruikt door alle componenten incl. circulatiepomp en backup). De Onecta app van Daikin registreert beide en toont uw SPF in real-time.
Goed afgeregeld zit de praktijk-SPF van een Altherma 4 H tussen 80 % en 95 % van de gemarkeerde SCOP. Een SCOP van 3,75 op het label leidt dan tot een praktijk-SPF van 3,0 – 3,5. Onze installateur finetune-t in de eerste 6 weken via Onecta op afstand om dit getal omhoog te krijgen.
7. Hoe vergelijkt R-290 met R-32 op rendement?
Bij lage aanvoertemperaturen (35 °C, vloerverwarming) zijn moderne R-32 en R-290 systemen vergelijkbaar (SCOP ~5,0). Bij hoge aanvoertemperaturen (55–60 °C, radiatoren) wint R-290 gemiddeld 0,3 – 0,5 SCOP-punten. Dit komt door de gunstigere verdampingsdrukken van propaan. Voor renovatie-situaties (radiatoren behouden) is R-290 daardoor de efficiëntere keuze.
Lees ook de R-290 productpagina, de Altherma 4 H review of bekijk de prijslijst.
Veelgestelde vragen
COP (Coefficient of Performance) is het rendement op één meetmoment bij gestandaardiseerde temperaturen — een momentopname. SCOP (Seasonal COP) is het gemiddelde over een heel verwarmingsseizoen, gemeten over verschillende buitentemperaturen en gewogen naar het Europese klimaatprofiel. SCOP is de eerlijke vergelijkmaatstaf voor uw jaarrekening.
Volgens EN 14825 (klimaatzone A — gemiddeld Nederland) haalt de Altherma 4 H bij vloerverwarming (35 °C aanvoer) een SCOP tussen 4,96 (14 kW) en 5,15 (8 kW). Bij radiatoren (55 °C) ligt de SCOP tussen 3,84 en 4,04, afhankelijk van capaciteit. Beide vallen ruim binnen het A+++ energielabel. Bron: Daikin 2026 catalogus p.113.
Hoe lager de aanvoertemperatuur, hoe hoger het rendement. Elke 5 °C lagere aanvoer levert ongeveer 8–10 % rendementswinst. Daarom adviseren wij de stooklijn zo laag mogelijk in te stellen, en bij oudere woningen radiatoren met grote oppervlakken (bijv. T6) of vloerverwarming.
Volgens norm EN 14825 onder vier vaste meetpunten: A (-7 °C), B (+2 °C), C (+7 °C), D (+12 °C) en bij verschillende delaatpercentages. De fabrikant rapporteert per klimaatzone (A=warm, koud, gemiddeld). Voor Nederland geldt zone A. De RVO toetst voor ISDE-subsidie of de SCOP > 3,3 ligt voor lucht/water systemen (RVO ISDE Apparatenlijst 2026).
Ja. De Altherma 4 H heeft een gepubliceerd werkingsbereik van -28 °C tot +25 °C buitentemperatuur (lib/products/specs.ts operatingRangeC; Daikin NL 2026-catalogus p.112). Daikin publiceert per SKU het nominaal verwarmingsvermogen bij -10 °C buitentemperatuur — bijv. 12 kW voor de 14 kW capaciteit (capacityAtMinus10C.at35C, p.113). Het backup-element (4,5 of 9 kW elektrisch) springt alleen bij in extreme situaties of voor anti-vorstbescherming. Het seizoensrendement (SCOP) wordt gemeten op het gestandaardiseerde EN 14825-hoofdtestpunt (gematigd klimaat W35) en bedraagt 5,03–5,15 voor de Altherma 4 H familie.
Belangrijkste regels: (1) altijd zelfde klimaatzone vergelijken (A in NL); (2) altijd zelfde aanvoertemperatuur (35 °C of 55 °C); (3) bekijk énergielabel — A+++ vereist SCOP ≥ 5,1 bij 35 °C aanvoer. Sommige fabrikanten rapporteren onder gunstige condities; vraag altijd het Eco-label datasheet (EN 16147 voor warm tapwater).
Cruciaal. Een te steile stooklijn, een te hoge boilertemperatuur of een onjuiste setpoint-overschrijding kan uw werkelijke SCOP met 15–20 % verlagen. Daarom biedt onze installateur in de eerste 6 weken na oplevering kosteloze finetuning op afstand via Onecta.
De SCOP verbetert vooral door een lagere aanvoertemperatuur: elke 5 °C lager levert circa 8–10 % rendementswinst. Praktisch: stel de stooklijn zo laag mogelijk in, gebruik vloerverwarming of ruime radiatoren (bijv. type T6), isoleer de woning en laat de installateur de instellingen finetunen. Een te steile stooklijn of te hoge boilertemperatuur verlaagt de SCOP juist met 15–20 %.
Voor een all-electric lucht/water-warmtepomp is een SCOP boven 4,0 goed en boven 5,0 uitstekend. Het A+++ energielabel vereist een SCOP van minimaal 5,1 bij 35 °C aanvoer. Voor de ISDE-subsidie toetst de RVO of de SCOP minimaal 3,3 is (lucht/water). De Daikin Altherma 4 H haalt 4,96–5,15 bij vloerverwarming (35 °C).
Auteur
WarmtepompKopen.nl Team — Daikin gecertificeerd installateur en BRL 6000-25 erkend.
Bronnen & referenties
- [1] EN 14511:2022 — Air conditioners and heat pumps — performance testing
- [2] EN 14825:2022 — Seasonal performance under part load (Annex B — meetpunten A/B/C/D en weging zone A)
- [3] EN 16147 — Heat pumps for sanitary hot water
- [4] Daikin Altherma 4 H 2026 ErP datasheet (p.111 + p.113)
- [5] CBS 85592NED, gemiddelde consumententarieven augustus 2026, incl. energiebelasting en btw: cbs.nl
- [6] Vastrecht gas-aansluiting (€ 361,32/jaar) — CBS 85592NED, augustus 2026: transporttarief € 268,37 + vast leveringstarief € 92,95 per jaar, incl. btw: cbs.nl
- [7] RVO — ISDE Apparatenlijst (SCOP-toets ≥ 3,3 voor lucht/water): rvo.nl
Laatst bijgewerkt: 7 oktober 2026.