De claim
“Het stroomnet zit overvol — als iedereen een warmtepomp neemt, klapt het systeem eruit. Daarom moet ik nog 5 jaar wachten.”
Waarom mensen dit geloven
Netcongestie is een reëel probleem in Nederland — maar bijna uitsluitend voor TERUGLEVERING (zonneparken, grote bedrijven die stroom op het net zetten). Media-aandacht voor 'het net zit vol' wordt makkelijk geprojecteerd op verbruik (warmtepompen, EV-laden), waar de situatie compleet anders ligt. Daarbij denkt men vaak aan piek-vermogen ('die warmtepomp trekt 12 kW') zonder te beseffen dat dat alleen tijdens opstart kortstondig zo is. De gemiddelde belasting van een 8 kW warmtepomp is ongeveer 1,8 kW continu — minder dan een gemiddelde wasdroger.
Wat de cijfers zeggen
Vermogensbehoefte Altherma 4 H per modelreeks (Daikin catalogus 2026):
| Model | Verwarmingscapaciteit | Piek elektrisch | Aansluiting |
|---|---|---|---|
| EPSKS04 | 5,25 kW | ~2,3 kW | 1P 230V / 25A |
| EPSKS06 | 7,4 kW | ~3,1 kW | 1P 230V / 35A |
| EPSK08 | 7,62 kW | ~3,2 kW | 1P 230V / 35A of 3P 400V |
| EPSK12 / EPSK14 | 11–14 kW | ~4,5–5,5 kW | 3P 400V / 3×25A aanbevolen |
Belangrijkste inzicht: piek-vermogen ≠ continu vermogen. De compressor moduleert (variabele frequentie) en draait 95% van de tijd op 30–50% vermogen. Voor een gemiddelde tussenwoning is het JAARGEMIDDELDE elektrisch verbruik slechts 0,5–0,7 kW — vergelijkbaar met een koelkast die altijd aan staat.
Liander rapporteerde in 2024 dat van alle nieuwe warmtepomp-aansluitingen 87% past binnen de bestaande huisaansluiting zonder verzwaring. Bij de overige 13% is een 1P→3P verzwaring nodig (€450–€900 — bandbreedte volgens Liander/Stedin tariefbladen 2026, zie bronnen onder dit artikel) — niet wegens netcongestie maar wegens de piek bij gelijktijdig laden van EV én warmtepomp.
Voorbeeld uit de praktijk
Voorbeeld voor een appartement met bestaande 1-fase 25A-aansluiting (gemiddelde NL-hoogbouwsituatie volgens Liander 2024 — 87% past binnen bestaande aansluiting): een Altherma 4 H 6 kW (Daikin-spec L_max ≈ 2,5 kW elektrisch, EPSKS06 datasheet) draait probleemloos naast inductie en een 3,7 kW EV-laadpaal mits Daikin Onecta + smart-meter rotatie regelt. De compressor moduleert in 95% van de tijd op 30–50% vermogen, dus het continue netbeslag blijft vergelijkbaar met een koelkast. Bij wel-gelijktijdige pieken volstaat een 1P→3P verzwaring (€450–€900 per Liander/Stedin tariefblad 2026).
Wat betekent dit voor jou?
Wacht niet op 'als het net beter is'. Voor 87% van de woningen werkt een warmtepomp direct op de bestaande aansluiting. In de overige 13% loont een verzwaring (eenmalig €450–€900) zich snel terug via lagere stookkosten. Netcongestie raakt vooral grootverbruikers en zonneparken — niet jouw warmtepomp.