Iedere warmtepomp-folder vermeldt SCOP-cijfers met een verwijzing naar EN 14825 of EN 14511. Wat staat er precies in die normen, en waarom is de manier waarop ze gemeten zijn cruciaal voor een eerlijke vergelijking?
1. EN 14511 — de fysische meetnorm
EN 14511:2022 "Air conditioners, liquid chilling packages and heat pumps for space heating and cooling — Testing and rating at part load conditions" beschrijft hóe een warmtepomp wordt gemeten in een geaccrediteerde klimaatkamer. Het bestrijkt:
- De meetapparatuur (kalibratie, nauwkeurigheid).
- De meetcondities — buitentemperatuur, watertemperatuur, RV.
- De rapportage van COP per meetpunt.
EN 14511 levert losse COP-getallen op één meetmoment, bijvoorbeeld:
- A7/W35 — buitenlucht 7 °C, water uit op 35 °C → COP 4,8-5,2 typisch
- A2/W35 — buiten 2 °C → COP 4,2-4,6
- A-7/W35 — buiten -7 °C → COP 3,2-3,6
- A7/W55 — uitgaand water 55 °C → COP 3,2-3,6
2. EN 14825 — het seizoensmodel
EN 14825:2022 bouwt voort op EN 14511 en construeert een seizoens-rendement: SCOP. Dit is wat op het ErP-energielabel terechtkomt en wat door RVO voor ISDE wordt getoetst.
De norm definieert per klimaatzone vier verplichte meetpunten:
| Punt | Buitentemp. | Deellast | Weging zone A | Wat het meet |
|---|---|---|---|---|
| A | -7 °C | 88 % | 22 % | Piekvraag in koudegolf |
| B | +2 °C | 54 % | 29 % | Typische winterdag |
| C | +7 °C | 35 % | 31 % | Mild voor- en najaar |
| D | +12 °C | 15 % | 18 % | Schouder-seizoen |
Bron: EN 14825:2022 Annex B. Wegingen per zone — A (Average, referentie Straatsburg) geldt voor NL.
3. De drie klimaatzones
- Zone W (Warmer / Athene) — referentie -2 °C, weging schuift naar punten C en D. Levert hogere SCOP.
- Zone A (Average / Straatsburg) — referentie -10 °C, gewogen profiel zoals tabel hierboven. Geldig voor NL en BE.
- Zone C (Colder / Helsinki) — referentie -22 °C, weging schuift naar punt A. Levert lagere SCOP.
Een fabrikant mag kiezen welke zones ze publiceren, mits ten minste zone A bekend is. Daarom: bij vergelijken altijd zone A opvragen.
4. Waarom -7 °C / 35 °C het beslissende meetpunt is
lib/products/specs.ts ALTHERMA_4H_CAPACITY_META.Punt A (-7 °C) weegt slechts 22 % in de SCOP-formule, maar het is wel de warmtevraag-piek. Bij -7 °C heeft uw huis maximale verwarmingscapaciteit nodig, en moet de warmtepomp leveren zonder de elektrische backup. Daarom is dit het meetpunt dat de praktische geschiktheid van de pomp bepaalt.
De val van -10 °C / 55 °C als marketing-kreet: sommige fabrikanten claimen "werkt nog tot -25 °C bij 55 °C aanvoer". Klopt technisch (de Daikin Altherma 4 H werkt tot -28 °C, lib/products/specs.ts operatingRangeC) — maar dit zijn condities die in NL effectief niet voorkomen. KNMI 30-jaars normaal 1991-2020: gemiddeld < 5 dagen per jaar onder -7 °C in De Bilt; de laatste <-15 °C dag in Nederland was februari 2012 (verificatie pending).
Onze policy: anker iedere spec-disclosure op 7 °C/35 °C en -7 °C/35 °C. Daarop verschillen fabrikanten écht, daarop herkent u of een product geschikt is voor uw woning. Lees SCOP & COP uitleg voor de praktische rekenkant.
5. SCOP en het ErP-energielabel
De SCOP-zonewaarde A bepaalt het ErP-label dat u op de productverpakking ziet. De grenzen voor lucht/water warmtepompen bij 35 °C aanvoer:
| Label | SCOP @ 35 °C zone A | Praktische betekenis |
|---|---|---|
| A+++ | ≥ 5,1 | Top-segment, alle 7 capaciteiten Altherma 4 H |
| A++ | 4,1 - 5,1 | Goed midden-segment |
| A+ | 3,6 - 4,1 | Onderkant, vaak oudere R-410A modellen |
Bron: EU 811/2013 Energielabel verordening + EN 14825:2022.
6. ISDE-toets — RVO Apparatenlijst
Voor ISDE-subsidie geldt een ondergrens: SCOP ≥ 3,3 voor lucht/water-warmtepompen, gemeten volgens EN 14825 zone A. Dit staat op de RVO Apparatenlijst per merk + model. Een fabrikant die uitsluitend zone W (Athene) publiceert, komt niet op de lijst — geldige subsidiemelding vereist zone A.
7. EN 16147 — apart voor warm tapwater
Voor warm tapwater geldt nóg een norm: EN 16147:2017. Dit definieert tappatronen (XS, S, M, L, XL, XXL — oplopende dagelijkse warmwatervraag) en bijbehorende COP. De Altherma 4 H haalt COP 3,32 op profiel L (gematigd klimaat,lib/products/specs.ts dhwL). Voor een 4-persoons gezin is profiel L de standaard.
8. Waarom dit alles in de praktijk uitmaakt
Een fabrikant die op zone W (Athene) een SCOP van 5,5 publiceert, en een andere die op zone A 4,9 noemt, lijken op de folder bijna gelijk — in werkelijkheid zit er ruim 12 % verschil in de NL-praktijk. Vraag dus altijd:
- SCOP-cijfer + zone (A) + aanvoertemperatuur (35 °C of 55 °C).
- COP bij A-7/W35 — geeft cold-weather capaciteit.
- Nominaal vermogen bij -10 °C buitentemperatuur — Daikin publiceert dit per SKU (
capacityAtMinus10C). - EN 16147 tappatroon (L of XL) en bijbehorende COP.
Veelgestelde vragen
EN 14825 weegt vier meetpunten (A=-7 °C, B=+2 °C, C=+7 °C, D=+12 °C). Punt A weegt 22 % mee in zone A (gematigd, geldt voor NL) en is bovendien de buitentemperatuur waarbij de warmtevraag van uw huis maximaal is. Cijfers bij -10 °C/55 °C zijn vaak randgevallen die in NL nauwelijks voorkomen — KNMI registreert gemiddeld < 5 dagen per jaar onder -7 °C in De Bilt (KNMI 30-jaars normaal 1991-2020).
EN 14511 meet COP op één momentopname (bijv. A7/W35). EN 14825 bouwt op die meetwaarden voort en construeert een seizoens-gewogen SCOP volgens vaste deellast-fracties en weging per klimaatzone (A/W/C). EN 14511 is de fysieke meting, EN 14825 is het opbouwende rekenmodel.
Voor SCOP nee — EN 14825 schrijft alle vier meetpunten verplicht voor en weegt ze met vaste percentages. Voor losse COP-claims in marketing wel: een fabrikant kan kiezen tussen A7/W35 (gunstig) of A-7/W55 (ongunstig). Daarom adviseert RVO altijd op SCOP @ 35 °C zone A te toetsen — dat is de ISDE-grenswaarde van ≥ 3,3 voor lucht/water.
Nee, EN 14825 is een geharmoniseerde Europese norm en geldt identiek in DE/NL/BE. Wel kunnen fabrikanten kiezen welke klimaatzone ze publiceren: warmer (Athene), gematigd (Straatsburg) of kouder (Helsinki). Vraag altijd zone A — dat is wat in NL telt.
Auteur
WarmtepompKopen.nl Team — Daikin gecertificeerd installateur en BRL 6000-25 erkend.
Bronnen & referenties
- [1] EN 14511:2022 — Heat pump testing & rating
- [2] EN 14825:2022 — Seasonal performance under part load (Annex B — meetpunten + weging)
- [3] EN 16147:2017 — DHW tappatronen XS-XXL
- [4] EU 811/2013 — Energielabel verordening warmtepompen
- [5] KNMI — 30-jaars normaal 1991-2020 De Bilt: knmi.nl
- [6] RVO ISDE Apparatenlijst — SCOP ≥ 3,3 toets: rvo.nl
- [7]
lib/products/specs.tsALTHERMA_4H_CAPACITY_META — Daikin SCOP/SKU
Laatst bijgewerkt: 7 mei 2026.