# Wat heb ik nog meer nodig naast een warmtepomp?

Vloerverwarming of convectoren, isolatie, 3-fase aansluiting en optioneel HomeHub: het complete add-on-stappenplan voor een werkende warmtepomp-installatie.

Canonical: https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/wat-heb-ik-naast-warmtepomp-nodig
Laatst bijgewerkt: 2026-09-25

1. [Home](https://www.warmtepompkopen.nl/)
2. [Kennisbank](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank)
3. [Woning & Geschiktheid](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=woning-en-geschiktheid)
4. Add-ons naast warmtepomp

- [Financiën & Subsidie](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=financien-en-subsidie)
- [Comfort & Werking](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=comfort-en-werking)
- [Geluid & Omgeving](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=geluid-en-omgeving)
- [Woning & Geschiktheid](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=woning-en-geschiktheid)
- [Onderhoud & Levensduur](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=onderhoud-en-levensduur)
- [Milieu & Toekomst](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=milieu-en-toekomst)
- [Het Proces](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=het-proces)

Kennisbank — Woning & Geschiktheid

Een warmtepomp werkt zelden in een vacuüm. De meeste installaties vragen om een passend afgiftesysteem, betere isolatie en soms een elektrische upgrade. Dit is het volledige overzicht — eerlijk over wat het kost en wat optioneel is.

## 1. Afgiftesysteem (vloerverwarming, convectoren of radiatoren)

Een warmtepomp werkt het efficiëntst bij lage aanvoertemperaturen. Hoe lager de gevraagde wateruitlaat, hoe hoger de [SCOP](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst#scop) — anker uw keuze daarom op het standaard [EN 14825](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst#en-14825) testpunt**7 °C buitentemperatuur / 35 °C aanvoer**.

| Afgiftesysteem | Typische aanvoer | SCOP-impact |
| --- | --- | --- |
| Vloerverwarming | 35 °C | SCOP 4,5–5,15 (gunstig) |
| Warmtepomp-convectoren | 35–45 °C | SCOP 4,0–4,5 |
| Bestaande radiatoren | 55–70 °C | SCOP 3,2–3,8 (acceptabel) |

Bron SCOP-bandbreedte: Daikin Altherma 4 H VSK 2026 catalogus p.111 + p.113 (EN 14825, gematigd klimaat). Lage-temperatuur afgifte (35 °C) is óók de drager voor de Comparison-benchmark policy: standaardiseren op 7 °C / 35 °C maakt cijfers tussen merken vergelijkbaar.

Heeft uw woning al [vloerverwarming](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst#vloerverwarming) op de begane grond? Dan is een all-electric warmtepomp direct inzetbaar. Geen vloerverwarming? Lees ons stappenplan voor warmtepomp + bestaande radiatoren, of bekijk [warmtepomp-convectoren](https://www.warmtepompkopen.nl/warmtepomp-convectoren) als renovatie-vriendelijk alternatief.

## 2. Isolatie (vloer, spouw, dak en glas)

Hoe beter de schil van uw woning, hoe lager de warmtevraag — en hoe lager de aanvoertemperatuur die de warmtepomp nodig heeft. Het verschil tussen een slecht en goed geïsoleerde woning is een SCOP-marge van 1,5 punt of meer.

| Maatregel | RC-waarde (advies) | Indicatie kosten |
| --- | --- | --- |
| Vloerisolatie | ≥ 3,5 m²K/W | € 25–45 / m² |
| Spouwmuurisolatie | ≥ 1,3 m²K/W | € 15–25 / m² |
| Dakisolatie | ≥ 6,0 m²K/W | € 50–110 / m² |
| HR++ glas (vervanging) | U ≤ 1,2 W/m²K | € 200–350 / m² |

RC-waarden volgen NTA 8800 / Bouwbesluit 2012-norm (bron: Milieu Centraal — Isolatie advies 2026, milieucentraal.nl/energie-besparen/isoleren). Prijsindicaties: Verbouwkosten.com 2025-Q4 (vloer en spouw) en Milieu Centraal subsidieoverzicht 2026 (dak en glas).

Vuistregel: een goed-geïsoleerde woning + lage- temperatuur afgifte haalt een SCOP boven 4,5. Een slecht-geïsoleerde woning op radiatoren zit eerder rond SCOP 3 — en heeft op koude dagen een hogere elektrische backup-belasting. Twijfelt u? [Doe de huischeck](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/is-mijn-huis-geschikt) of plan een schouw.

## 3. Elektriciteit (1-fase of 3-fase aansluiting)

De [Daikin Altherma 4 H](https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-4) ondersteunt zowel [1-fase](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst#1-fase) als [3-fase](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst#3-fase), afhankelijk van het gevraagde vermogen:

- **4 / 6 / 7 kW:**

  uitsluitend 1-fase 230 V (bron:

  `lib/products/specs.ts`

  — ALTHERMA\_4H\_CAPACITY\_META, EPSKS-serie).
- **8 kW:**

  1-fase óf 3-fase (uw keuze; 3-fase ontlast uw aansluiting).
- **10 / 12 / 14 kW:**

  3-fase 400 V

  _vereist_

  (bron: Daikin Altherma 4 H catalogus 2026 p.111–114, EPSK-serie).

Heeft u nog een 1-fase aansluiting (1×35 A of 1×40 A)? Dan moet de netbeheerder verzwaren naar 3×25 A vóór levering. Aanvragen loopt via **Liander, Stedin of Enexis** — kosten**€ 700–1.500 eenmalig** (bron: Liander tariefblad 2026, liander.nl/tarieven). De doorlooptijd is 6–12 weken; plan dit vroeg in.

Voor de bodemwarmtepomp [Altherma GEO](https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-geo) geldt 3-fase als standaard. De [Altherma M HW](https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-m-hw) warmtepompboiler werkt op een gewone 230 V stopcontact — geen verzwaring nodig.

Wilt u direct weten of uw aansluiting voldoet? [Stel uw Altherma 4 H samen](https://www.warmtepompkopen.nl/configurator?family=altherma-4) — de configurator waarschuwt bij elke capaciteit voor de fase-eis.

## 4. Optioneel: zonnepanelen + HomeHub

Heeft u zonnepanelen of plant u ze aan? De [Daikin HomeHub](https://www.warmtepompkopen.nl/homehub) (€ 697 excl. BTW; bron: Daikin prijslijst 2026, EKRHH controller) is een energiemanager die PV-overschot eerst aan de warmtepompboiler levert en daarna aan de vloerverwarming — bouwmassa als accu. De rest stroomt naar een eventuele thuisbatterij of het net.

Vanaf 2027 bouwt de salderingsregeling af. Vanaf dat moment levert PV-overschot teruggeleverd aan het net minder op dan zelfgebruik. HomeHub is specifiek ontworpen voor die switch (bron: Daikin HomeHub productpagina, daikin.nl/homehub).

Niet iedereen heeft HomeHub direct nodig — voor woningen zonder PV is het overslaan logisch. Voor installaties mét 8+ panelen is het de single grootste rendementsmaatregel naast de warmtepomp zelf.

## 5. Typische woning — wat ziet de stack eruit?

Een tussenwoning bouwjaar 1985 met energielabel C, 120 m² bewoonbaar oppervlak, draaiend op een HR-gasketel, zou typisch het volgende add-on-pakket nodig hebben:

- Vloerisolatie (≥ 3,5 m²K/W) ≈

  **€ 2.500**

  (bron: Verbouwkosten.com 2025-Q4 — vloerisolatie 60 m² × € 35 / m²).
- HR++ glas in de leefruimte (12 m²) ≈

  **€ 2.400–4.200**

  (bron: Milieu Centraal — HR++ vervanging).
- Vloerverwarming begane grond (60 m²) ≈

  **€ 6.000–9.000**

  (bron: Verbouwkosten.com 2025-Q4 — €100–150 / m²).
- Daikin Altherma 4 H 8 kW + 1-fase aansluiting ≈

  [€ 10.273 netto](https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-4-prijs)

  na ISDE 2026 (bron:

  `docs/pricing/installation-prices-2026-04.md`

  ).

Totaal-pakket: **€ 20.500–25.000 netto** (excl. eventuele meerkosten boring of constructie). Bestaande gasrekening € 1.800–2.400 per jaar; nieuwe stroomrekening voor verwarming + tap ≈ € 750–1.100 per jaar — terugverdientijd doorgaans 12–16 jaar.

Wilt u een berekening voor úw woning? Vraag een kosteloze schouw aan — onze adviseur loopt het stappenplan met u door en levert een transparante offerte met alle add-ons gespecificeerd.

## Lees ook in Woning & Geschiktheid

- [Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp?](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/is-mijn-huis-geschikt)
- [Warmtepomp zonder vloerverwarming — kan dat? (2026)](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-zonder-vloerverwarming)
- [Warmtepomp of CV-ketel in 2026?](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-of-cv-ketel)
- [Hybride warmtepomp met cv-ketel](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/hybride-met-cv-ketel-werking-isde-1700)

## Volgende stap

Welke route past bij uw woning? Plan een advies of stel direct samen.

[Plan een advies](https://www.warmtepompkopen.nl/contact?onderwerp=advies)

[Bereken uw prijs op uw adres](https://www.warmtepompkopen.nl/warmtepomp-advies)

Liever even overleggen?

[Bereken uw prijs](https://www.warmtepompkopen.nl/warmtepomp-advies)

Bel 071 234 0343 · ma–vr 8–18

## Verder lezen

- https://www.warmtepompkopen.nl/
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=woning-en-geschiktheid
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=financien-en-subsidie
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=comfort-en-werking
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=geluid-en-omgeving
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=onderhoud-en-levensduur
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=milieu-en-toekomst
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=het-proces
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst#scop
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst#en-14825
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst#vloerverwarming
- https://www.warmtepompkopen.nl/warmtepomp-convectoren
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/is-mijn-huis-geschikt
- https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-4
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst#1-fase
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst#3-fase
- https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-geo
- https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-m-hw
- https://www.warmtepompkopen.nl/configurator?family=altherma-4
- https://www.warmtepompkopen.nl/homehub
- https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-4-prijs
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-zonder-vloerverwarming
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-of-cv-ketel
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/hybride-met-cv-ketel-werking-isde-1700
- https://www.warmtepompkopen.nl/contact?onderwerp=advies
- https://www.warmtepompkopen.nl/warmtepomp-advies