# Koudemiddelen uitgelegd — R-290, R-32 en R-410A vergeleken

Wat is GWP? Hoe verschillen propaan, R-32 en R-410A in uitstoot, rendement en regelgeving? F-gassenverordening EU 2024/573 en de uitfasering tot 2032.

Canonical: https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/koudemiddelen-uitgelegd-r290-r32-r410a
Laatst bijgewerkt: 2026-09-25

1. [Home](https://www.warmtepompkopen.nl/)
2. [Kennisbank](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank)
3. [Milieu & Toekomst](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=milieu-en-toekomst)
4. Koudemiddelen R-290 / R-32 / R-410A

- [Financiën & Subsidie](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=financien-en-subsidie)
- [Comfort & Werking](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=comfort-en-werking)
- [Geluid & Omgeving](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=geluid-en-omgeving)
- [Woning & Geschiktheid](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=woning-en-geschiktheid)
- [Onderhoud & Levensduur](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=onderhoud-en-levensduur)
- [Milieu & Toekomst](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=milieu-en-toekomst)
- [Het Proces](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=het-proces)

Kennisbank — Milieu & Toekomst

GWP, F-gassenverordening en de race naar natuurlijke koudemiddelen. Waarom propaan in 2026 standaard wordt voor lucht/water warmtepompen.

Het koudemiddel is het werkmedium van een warmtepomp — de stof die warmte oppakt aan de buitenkant en afgeeft aan de binnenkant. De keuze van koudemiddel bepaalt rendement, milieubelasting bij lekkage, veiligheidseisen én — sinds 2024 — of u het systeem überhaupt nog mag installeren.

## 1. De drie koudemiddelen die ertoe doen

| Stof | Type | GWP (AR4, 100 jaar) | Brandklasse | Status 2026 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| R-290 (propaan) | HC — natuurlijk | 3 | A3 (brandbaar) | Toekomstvast |
| R-32 (difluormethaan) | HFC — synthetisch | 675 | A2L (mild brandb.) | Uitgefaseerd vanaf 2026 |
| R-410A (HFC-mix) | HFC — synthetisch | 2.088 | A1 (niet brandb.) | Niet meer in nieuwe split |

GWP-waarden op één basis, IPCC AR4 (100 jaar), zoals Daikin ze drukt: R-290 3 (Daikin catalogus Verwarmingssystemen 2026 p.112–113), R-32 675 (p.42), R-410A 2.088 (Daikin Commerciële Koeltechniek 2023 p.5, tabel “GWP AR4”). Brandklassen volgens ISO 817 / EN 378-1.

## 2. Wat betekent GWP in de praktijk?

GWP-vergelijking op AR4-basis: R-290 3, R-32 675, R-410A 2.088 · Global Warming Potential (GWP-100, AR4-basis, log-schaal) · R-290 (propaan) · natuurlijk koudemiddel · 3 · R-32 · HFK — uitfasering EU 2024/573 · 675 · R-410A · verboden voor nieuwe split <12 kW vanaf 2026 · 2.088 · Bron: Daikin, GWP-100 t.o.v. CO₂ op AR4-basis. Eén kg R-410A lekt ≈ 2 088 kg CO₂-equivalent.

_Eén basis voor alle drie: GWP-100 volgens IPCC AR4, zoals Daikin ze drukt. R-290 3 en R-32 675: Daikin catalogus Verwarmingssystemen 2026 (p.112–113, p.42); R-410A 2.088: Daikin Commerciële Koeltechniek 2023, p.5 (tabel GWP AR4). Op die basis ligt R-290 bijna 700 keer lager dan R-410A._

GWP (Global Warming Potential) drukt uit hoeveel maal sterker een stof opwarmt vergeleken met CO₂ over een tijdshorizon van 100 jaar. Concreet: bij een lekkage van 1 kg koudemiddel komt vrij:

- **R-290:**

  3 kg CO₂-eq — een fractie van de andere twee
- **R-32:**

  675 kg CO₂-eq — een lange autorit (~3.000 km)
- **R-410A:**

  2.088 kg CO₂-eq — een heel jaar gemiddeld autorijden

Een hermetisch gesloten warmtepomp zou geen lekkage mogen kennen, maar in de praktijk gaat ~3 % van de installaties ooit lekken (CBS koelmiddel-emissie statistiek). Daarom: hoe lager de GWP, hoe lager het risico voor het klimaat.

## 3. F-gassenverordening EU 2024/573

Op 7 februari 2024 nam de EU een herziene F-gassenverordening aan met een strikt uitfaseringsschema voor synthetische koudemiddelen (HFK's/HFC's). Belangrijkste data voor consumenten:

| Datum | Wat verandert |
| --- | --- |
| 1 jan 2026 | Verbod op split-warmtepompen tot 12 kW met GWP ≥ 150 (treft R-32, R-410A) |
| 1 jan 2027 | Verbod op monoblock-systemen tot 50 kW met GWP ≥ 150 |
| 1 jan 2032 | Volledig verbod op HFK's met GWP ≥ 150 in alle stationaire koeltechniek |

Bron: Verordening (EU) 2024/573 van het Europees Parlement en de Raad van 7 februari 2024. [eur-lex.europa.eu](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/573/oj)

## 4. R-290 — de natuurlijke winnaar

R-290 (propaan, C₃H₈) is een natuurlijk koudemiddel. Het GWP van 3 betekent: zelfs als de complete vulling van de grootste Altherma 4 H weglekt (1,25 kg), is dat 3,75 kg CO₂-equivalent; Daikin drukt het zelf af als 0,0038 ton CO₂-eq (catalogus 2026 p.113). R-290 is bovendien ozonneutraal (ODP = 0).

**Voordelen:** toekomstvast (geen verbod denkbaar), beste rendement bij hoge aanvoer-temperaturen (geschikt voor radiatoren), werkt tot -28 °C buitentemperatuur (de [Daikin Altherma 4 H](https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-4), `lib/products/specs.ts` operatingRangeC), lage prijs als grondstof.

**De keerzijde:** R-290 is brandklasse A3 (volledig brandbaar). Daarom strikte plaatsings- en lekdetectie-eisen. Daikin's antwoord is een hermetisch gesloten vat met geïntegreerde CCS811-gas-sensor — uitgebreid beschreven in [Daikin R-290 hermetisch vat-ontwerp](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/daikin-r290-vat-hermetisch-ontwerp) en de veiligheidsnormen-deepdive [R-290 veiligheid technisch dossier](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/r-290-veiligheid).

## 5. R-32 — het tussenstation

R-32 was Daikin's voorkeursoplossing tussen 2014 en 2024 — bijna 70 % lagere GWP dan R-410A bij vergelijkbaar rendement en eenvoudiger handeling. Een R-32 systeem is brandklasse A2L (mild brandbaar) en stelt minder zware plaatsingseisen dan R-290.

Door de F-gassenverordening EU 2024/573 mag R-32 sinds januari 2026 niet meer in _nieuwe_ split-warmtepompen tot 12 kW. Bestaande installaties mogen blijven draaien en mogen onderhouden worden met R-32 tot circa 2032 — daarna alleen nog gerecycled koudemiddel.

## 6. R-410A — de uitsterver

R-410A was tussen 2000-2014 het standaard koudemiddel voor lucht/water warmtepompen en split-airco's. Met GWP 2.088 weegt elke gelekte kilo bijna 700 keer zwaarder dan R-290 (2.088 ÷ 3). Sinds 2026 mag R-410A niet meer in nieuwe consumenten-warmtepompen. Zit het in uw bestaande installatie? Geen paniek — het systeem mag blijven draaien, maar bij vervanging is een R-290-pomp de logische keuze.

## 7. CO₂ en ammoniak — de derde generatie?

Voor utiliteit en industrie wordt geëxperimenteerd met CO₂ (R-744, GWP = 1) en ammoniak (R-717, GWP = 0). Beide zijn natuurlijk en uitstekend voor warm tapwater (CO₂) of grote installaties (NH₃). Voor een particuliere woning blijft R-290 voorlopig de beste mix van rendement, veiligheid en prijs.

## 8. Wat betekent dit voor uw aankoop nu?

- **Koop nu R-290**

  als u een nieuwe warmtepomp plaatst — geen wettelijke risico's, beste rendement bij radiatoren, hoogste marktwaarde over 15 jaar.
- **R-32 op restvoorraad**

  kan nog goedkoop op de markt komen — let op of u écht 5+ jaar de winst van die korting terugziet tegenover een mogelijke onderhoudsbeperking later.
- **Heeft u nog R-410A?**

  Geen actie nodig zolang het systeem werkt. Bij defecte compressor of grote lekkage: vervangen door R-290 is meestal de meest economische route.

Onze advies-route loopt altijd via R-290. Diepte over de Altherma 4 H R-290 implementatie: [Daikin R-290 hermetisch ontwerp](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/daikin-r290-vat-hermetisch-ontwerp).

Elk toestel dat wij plaatsen is een [Daikin warmtepomp](https://www.warmtepompkopen.nl/) op R-290 — geen wettelijke uitfasering, de hoogste restwaarde over vijftien jaar en het beste rendement bij bestaande radiatoren.

## Veelgestelde vragen

Wat is GWP precies?

GWP (Global Warming Potential) drukt uit hoe sterk een stof opwarmt vergeleken met CO₂ over 100 jaar. CO₂ heeft per definitie GWP = 1. Op één basis, IPCC AR4 zoals Daikin ze drukt: R-290 propaan = 3, R-32 = 675, R-410A = 2.088 (Daikin catalogus Verwarmingssystemen 2026 p.112–113 en p.42). Eén kg R-410A lekkage komt overeen met 2,1 ton CO₂ — een heel jaar autorijden.

Mag mijn installateur nog R-32 plaatsen na 2026?

Ja, voorlopig wel — maar de F-gassenverordening EU 2024/573 verbiedt sinds 1 januari 2026 split-warmtepompen tot 12 kW met koudemiddelen GWP ≥ 150. R-32 valt daaronder en mag dus niet meer in nieuwe split-systemen tot 12 kW. Monoblock-systemen (gesloten circuit) en grotere units mogen nog korter R-32 blijven gebruiken — volledige uitfasering volgt in 2030-2032.

Is R-290 propaan niet gevaarlijk?

R-290 is brandbaar (klasse A3 onder EN 378) — chemisch identiek aan kampeergas. In een Daikin Altherma 4 H zit 0,83 tot 1,25 kg, afhankelijk van de capaciteit (Daikin catalogus 2026 p.112–113), in een hermetisch gesloten buitendeel met lekdetectie en automatische ventilator-doorspoeling. Volledig dossier: [R-290 veiligheid](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/r-290-veiligheid) en het [hermetische R-290 vat-ontwerp](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/daikin-r290-vat-hermetisch-ontwerp).

Verschilt het rendement tussen koudemiddelen?

Bij 35 °C aanvoertemperatuur nauwelijks (R-32 en R-290 zitten beide op SCOP ~5,0). Bij hogere aanvoer (55-60 °C, radiatoren) wint R-290 0,3-0,5 SCOP-punten dankzij gunstigere verdampingsdrukken bij hoge condensatie-temperatuur. Voor renovatie met behoud van radiatoren is R-290 daarom de efficiëntere keuze.

Auteur

WarmtepompKopen.nl Team — Daikin gecertificeerd installateur en BRL 6000-25 erkend.

Bronnen & referenties

- \[1\] GWP-waarden op één basis, IPCC AR4 (100 jaar), zoals Daikin ze drukt: Daikin catalogus Verwarmingssystemen 2026 p.112–113 (R-290 3) en p.42 (R-32 675); Daikin Commerciële Koeltechniek 2023 p.5, tabel “GWP AR4” (R-410A 2.088)
- \[2\] EU Verordening 2024/573 — F-gassenverordening:

  [eur-lex.europa.eu](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/573/oj)
- \[3\] EN 378-1:2016 — Koudemiddel-classificatie (A1/A2L/A3 brandklassen)
- \[4\] ISO 817 — Refrigerant designation system
- \[5\] CBS koelmiddel-emissie statistiek 2024
- \[6\]

  `lib/products/specs.ts`

  Altherma 4 H — R-290 charge en operatingRangeC per SKU

Laatst bijgewerkt: 25 september 2026.

## Lees ook in Milieu & Toekomst

- [Kan het stroomnet een warmtepomp aan? Feiten 2026](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-stroomnet-belasting)
- [R-290 propaan veiligheid in warmtepompen](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/r-290-veiligheid)
- [R-290 warmtepomp](https://www.warmtepompkopen.nl/r-290-warmtepomp)
- [Warmtepomp dynamisch tarief 2026](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-dynamische-tarieven-tibber-anwb)
- [Warmtepomp + PV synergie](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-zonnepanelen-synergie)

## Volgende stap

Bekijk de R-290 productpagina of de Altherma 4 H configurator.

[Bekijk Altherma 4 H](https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-4)

[R-290 productpagina](https://www.warmtepompkopen.nl/r-290-warmtepomp)

## Klaar voor de overstap?

Vraag vrijblijvend een offerte aan of laat u adviseren door onze experts.

- Geen spam
- Gratis advies
- Reactie binnen 24u
- KvK 80935656

Website (laat leeg) · Voornaam\* · Achternaam\* · E-mailadres\* · Telefoonnummer\*

Uw adres (optioneel — vult straat & plaats automatisch in)

Postcode · Huisnummer · Toevoeging · Uw bericht · Optioneel

Distrix mag mij contacteren over een passende warmtepomp-offerte.

Distrix mag mij e-mails sturen over besparingen, subsidies en aanbiedingen.Maximaal 3 e-mails per maand. U kunt zich altijd uitschrijven.

Liever even overleggen?

[Bereken uw prijs](https://www.warmtepompkopen.nl/warmtepomp-advies)

Bel 071 234 0343 · ma–vr 8–18

## Bronnen

- Bron: Verordening (EU) 2024/573 van het Europees Parlement en de Raad van 7 februari 2024. eur-lex.europa.eu

## Verder lezen

- https://www.warmtepompkopen.nl/
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=milieu-en-toekomst
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=financien-en-subsidie
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=comfort-en-werking
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=geluid-en-omgeving
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=woning-en-geschiktheid
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=onderhoud-en-levensduur
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=het-proces
- https://www.warmtepompkopen.nl/altherma-4
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/daikin-r290-vat-hermetisch-ontwerp
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/r-290-veiligheid
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-stroomnet-belasting
- https://www.warmtepompkopen.nl/r-290-warmtepomp
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-dynamische-tarieven-tibber-anwb
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-zonnepanelen-synergie
- https://www.warmtepompkopen.nl/warmtepomp-advies