# Warmtepomp begrippenlijst

Alle warmtepomp-termen kort uitgelegd: COP, SCOP, ISDE, R-290, modulatie, monobloc, vloerverwarming en meer — als snelle referentie tijdens uw oriëntatie.

Canonical: https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/begrippenlijst
Laatst bijgewerkt: 2026-09-25

1. [Home](https://www.warmtepompkopen.nl/)
2. [Kennisbank](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank)
3. [Comfort & Werking](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=comfort-en-werking)
4. Begrippenlijst

- [Financiën & Subsidie](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=financien-en-subsidie)
- [Comfort & Werking](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=comfort-en-werking)
- [Geluid & Omgeving](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=geluid-en-omgeving)
- [Woning & Geschiktheid](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=woning-en-geschiktheid)
- [Onderhoud & Levensduur](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=onderhoud-en-levensduur)
- [Milieu & Toekomst](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=milieu-en-toekomst)
- [Het Proces](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=het-proces)

Kennisbank — Begrippenlijst

Een warmtepomp-begrippenlijst met de termen die u op deze kennisbank tegenkomt: COP, SCOP, ISDE, R-290, modulatie, monobloc, vloerverwarming en meer. Per term een korte, feitelijke definitie van één tot twee zinnen. Gebruik de ankerlinks om vanuit andere artikelen direct naar de juiste uitleg te springen.

Snel naar:

- COP
- SCOP
- ISDE
- BENG
- Vloerverwarming
- Lage-temperatuur verwarming
- Monobloc
- Split-unit
- R-290 (propaan)
- R-32
- R-410A
- Inverter
- Modulatie
- Energielabel A+++
- kW vs kWh
- Delta-T (∆T)
- Aanvoertemperatuur
- Retourtemperatuur
- Buffervat
- Warmwaterboiler
- Tapwatervraag
- HEMS
- Onecta
- Madoka
- 1-fase aansluiting
- 3-fase aansluiting
- EN 14825
- EN 14511

- **COP** — Coefficient of Performance — de momentane verhouding tussen geleverde warmte en verbruikte stroom op één meetpunt (bijvoorbeeld A7/W35). Een COP van 4 betekent: 1 kWh stroom levert 4 kWh warmte op. Gemeten volgens EN 14511.
- **SCOP** — Seasonal Coefficient of Performance — het gewogen seizoensrendement gemeten over vier buitentemperaturen (-7, +2, +7, +12 °C) volgens EN 14825 zone A. Een A+++ energielabel vereist SCOP ≥ 5,1 bij 35 °C aanvoer. SCOP is de eerlijke jaar-vergelijkmaatstaf, COP een momentopname.
- **ISDE** — Investeringssubsidie Duurzame Energie — Nederlandse rijkssubsidie voor warmtepompen, beheerd door RVO. ISDE 2026 betaalt €2.625 (4 kW) tot €5.500 (14 kW) voor lucht/water-warmtepompen, en een vast bedrag van €1.700 voor hybride installaties.
- **BENG** — Bijna Energie-Neutrale Gebouwen — Nederlandse energieprestatienorm voor nieuwbouw sinds 2021. BENG stelt drie eisen aan energiebehoefte, primair fossiel verbruik en aandeel hernieuwbare energie; een warmtepomp is in de praktijk vrijwel altijd nodig om aan BENG te voldoen.
- **Vloerverwarming** — Lage-temperatuur afgiftesysteem dat warmte verspreidt via leidingen in de dekvloer. Werkt typisch op 30–40 °C aanvoertemperatuur, wat de warmtepomp het hoogste rendement (SCOP) laat halen. Combineert het beste met warmtepompen.
- **Lage-temperatuur verwarming** — Cv-systeem dat werkt op aanvoertemperaturen onder 55 °C — typisch vloerverwarming (30–40 °C) of grote radiatoren (45–55 °C). Lagere aanvoer = hogere SCOP: elke 5 °C lagere aanvoer levert circa 8–10% rendementswinst op.
- **Monobloc** — Warmtepomp-uitvoering waarbij compressor, koudemiddelcyclus en warmtewisselaar volledig in de buitenunit zitten. Tussen buitenunit en huis loopt alleen cv-water, geen koudemiddelleiding — eenvoudiger te installeren en hermetisch dicht. De Daikin Altherma 4 H is een monobloc.
- **Split-unit** — Warmtepomp-uitvoering met aparte buiten- en binnenunit verbonden door koudemiddelleidingen. De compressor zit buiten, de warmtewisselaar binnen. Vereist een F-gassen-gecertificeerde installateur voor de koudemiddelaansluiting — anders dan een monobloc.
- **R-290 (propaan)** — Natuurlijk koudemiddel met GWP=3 (vrijwel klimaatneutraal) en goede thermodynamische eigenschappen, met name bij hoge aanvoertemperaturen. Wordt gebruikt in moderne warmtepompen zoals de Daikin Altherma 4 H. Hermetisch gesloten cyclus; de propaan zit veilig binnen de buitenunit.
- **R-32** — Synthetisch koudemiddel met GWP=675, breed gebruikt in warmtepompen tot 2024. Lagere milieu-impact dan oudere R-410A, maar hoger dan natuurlijke alternatieven (R-290). F-gassenverordening fasert hoge-GWP koudemiddelen geleidelijk uit.
- **R-410A** — Ouder synthetisch koudemiddel (GWP=2.088), vanaf 2025 verboden voor nieuwe installaties onder de Europese F-gassenverordening 2024. Veel bestaande warmtepompen draaien nog op R-410A; bij vervanging wordt overgestapt naar R-290 of R-32.
- **Inverter** — Elektronische regeling die de compressor-toeren traploos aanpast aan de actuele warmtevraag, in plaats van aan/uit te schakelen. Inverter-warmtepompen moduleren typisch tussen 20% en 100% van het nominale vermogen — efficiënter en stiller dan oudere on/off-types.
- **Modulatie** — Het vermogen van een inverter-warmtepomp om continu het uitgangsvermogen aan te passen aan de actuele warmtevraag. Goede modulatie (lage minimumlast) voorkomt frequent in/uitschakelen en levert hogere praktijk-SCOP, vooral in milde voorjaars/najaars-condities.
- **Energielabel A+++** — Hoogste energielabel onder de ErP-richtlijn (2010/30/EU) voor warmtepompen. Vereist SCOP ≥ 5,1 bij 35 °C aanvoer (lage-temperatuur, zone A). Vrijwel alle moderne lucht/water-warmtepompen halen dit label bij vloerverwarming.
- **kW vs kWh** — kW (kilowatt) is vermogen — hoeveel warmte een warmtepomp per moment levert. kWh (kilowattuur) is energie — hoeveel warmte over tijd. Een 8 kW warmtepomp die een uur draait levert 8 kWh; over een heel stookseizoen typisch 12.000–18.000 kWh.
- **Delta-T (∆T)** — Temperatuurverschil tussen aanvoer- en retourwater van het cv-systeem. Standaard ontwerp-∆T voor warmtepompen is 5 K (vloerverwarming) of 8–10 K (radiatoren). Een hogere ∆T verhoogt het verschil dat de warmtepomp moet overbruggen en verlaagt rendement.
- **Aanvoertemperatuur** — Temperatuur waarmee het cv-water het afgiftesysteem (radiatoren of vloerverwarming) instroomt. Vloerverwarming werkt typisch op 30–40 °C, lage-T radiatoren op 45–55 °C. Lagere aanvoer = hogere SCOP.
- **Retourtemperatuur** — Temperatuur waarmee het cv-water terugstroomt naar de warmtepomp na warmte-afgifte aan de woning. Het verschil met de aanvoertemperatuur (delta-T) bepaalt hoeveel warmte het systeem heeft afgegeven. Lager = beter voor warmtepomp-rendement.
- **Buffervat** — Watervat in het cv-circuit dat warmtevraag en compressor-cycli ontkoppelt. Verkleint kortcyclisch in/uitschakelen bij lage warmtevraag en is vaak nodig bij vloerverwarmings-installaties met afsluitbare groepen. Typische maat: 40–100 liter naast de warmtepomp.
- **Warmwaterboiler** — Geïsoleerde tank waarin een warmtepomp warm tapwater opslaat (typisch 180–230 liter, 50–55 °C). Aparte tapwater-warmtepomp (warmtepompboiler) of geïntegreerd in een hybride/Altherma-set. Vermogen genoeg voor 1 douchebeurt per persoon zonder bijverwarming.
- **Tapwatervraag** — Hoeveelheid warm water (60 °C-equivalent) die een huishouden per dag verbruikt. Een Nederlands gezin verbruikt typisch 100–180 liter/dag warm water. Bepaalt mede de boilermaat en de tapwater-modus van de warmtepomp.
- **HEMS** — Home Energy Management System — slim systeem dat warmtepomp, zonnepanelen, batterij en eventueel laadpaal coördineert om eigen-opwek te benutten en netbelasting te verlagen. Reageert op dynamische stroomprijzen en kan teruglever-pieken vermijden.
- **Onecta** — Daikin's officiële cloud-app voor monitoring en bediening van de warmtepomp op afstand. Toont real-time SPF, energieverbruik en geeft de installateur de mogelijkheid om de stooklijn op afstand te finetunen.
- **Madoka** — Daikin's premium ronde wandthermostaat met capacitief touchscreen — alternatief voor de standaard kamerthermostaat. Communiceert met Onecta en biedt een vereenvoudigde interface voor dagelijkse temperatuurregeling.
- **1-fase aansluiting** — Standaard Nederlandse netaansluiting op één fase van het 230 V-net. Geschikt voor warmtepompen tot circa 8 kW thermisch vermogen. Capaciteiten van 4, 6, 7 en 8 kW van de Altherma 4 H werken op 1-fase; 10/12/14 kW vereisen 3-fase.
- **3-fase aansluiting** — Krachtstroom-aansluiting op drie fasen van het 400 V-net. Vereist voor warmtepompen vanaf circa 10 kW vermogen of woningen met een installatie-piekvraag boven 25 A per fase. De netbeheerder kan een 1→3-fase upgrade installeren (typisch 800–1.500 €).
- **EN 14825** — Europese norm die het seizoensrendement (SCOP) van warmtepompen meet onder deellast bij vier buitentemperaturen (-7, +2, +7, +12 °C) en drie klimaatzones (warm, gemiddeld, koud). Voor Nederland geldt zone A (gemiddeld klimaat). Basis voor het ErP-energielabel.
- **EN 14511** — Europese norm die het rendement (COP) van warmtepompen meet op vaste meetpunten zonder weging — een momentopname bij gestandaardiseerde temperaturen. Verschilt van EN 14825 (SCOP, gewogen seizoensrendement); fabrikanten rapporteren beide.

Verder lezen

- [SCOP en COP — diepte-uitleg](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/scop-cop-uitleg)
- [ISDE 2026 — staffel en bedragen](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/isde-2026-staffel-en-bedragen)
- [Koudemiddelen — R-290, R-32, R-410A](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/koudemiddelen-uitgelegd-r290-r32-r410a)
- [Terug naar de kennisbank](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank)

## Van begrip naar jouw woning

U weet nu wat de termen betekenen. Wilt u weten welke daarvan voor úw woning gelden? Wij rekenen het door op uw adres.

[Bereken het voor mijn woning](https://www.warmtepompkopen.nl/warmtepomp-advies)

[Bekijk de warmteverliesberekening](https://www.warmtepompkopen.nl/berekeningen/warmteverlies-snel)

## Lees ook in Comfort & Werking

- [SCOP en COP uitgelegd](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/scop-cop-uitleg)
- [Hoe valse SCOP-claims herkennen — wat fabrikanten u niet vertellen](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/scop-eerlijke-specs)
- [Warmtepomp vergelijken 2026 — alle topmodellen op een rij](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-vergelijking-top-modellen-2026)
- [Daikin Onecta + Madoka ecosysteem](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/daikin-onecta-madoka-ecosysteem-uitgelegd)
- [EN 14825 vs. EN 14511](https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/en-14825-vs-en-14511-uitgelegd)

Liever even overleggen?

[Bereken uw prijs](https://www.warmtepompkopen.nl/warmtepomp-advies)

Bel 071 234 0343 · ma–vr 8–18

## Verder lezen

- https://www.warmtepompkopen.nl/
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=comfort-en-werking
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=financien-en-subsidie
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=geluid-en-omgeving
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=woning-en-geschiktheid
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=onderhoud-en-levensduur
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=milieu-en-toekomst
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank?cat=het-proces
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/scop-cop-uitleg
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/isde-2026-staffel-en-bedragen
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/koudemiddelen-uitgelegd-r290-r32-r410a
- https://www.warmtepompkopen.nl/warmtepomp-advies
- https://www.warmtepompkopen.nl/berekeningen/warmteverlies-snel
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/scop-eerlijke-specs
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/warmtepomp-vergelijking-top-modellen-2026
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/daikin-onecta-madoka-ecosysteem-uitgelegd
- https://www.warmtepompkopen.nl/kennisbank/en-14825-vs-en-14511-uitgelegd